Alikarduxos's Blog

Bêjenasîya zimanê Kurdî

LAİKLİK kelimesinin etimolojisi

LAİKLİK  kelimesinin etimolojisi

Özet:

Laiklik kelimesinin kökeni yunanca taş’tır.

Eski Yunanca /LA/ «taş»  demektir.

Halk kelimesi de buradan gelir. Yunanca LA-OS, «halk» demektir

Kürdcedeki /la-w/ ismi  ile aynı kökendendir.

*********************************

BİRİNCİ BÖLÜM

Çağdaş Yunancada LAOS halk demektir. Bir yerin halkı  demektir.

Mesela:»Kürd ulusu» deyimi ile, Kürd dili konuşan, tüm Kürdleri kastederiz. Ama  Diyarbakır halkı derken belli ve sınırlı bir   alanda yaşayanları kastederiz.   Ulus  tümünü ifade ederken; Halk, daha sınırlı bir alanda yaşayanları  ifade eder.

Eski Yunanca /lithos/, ve /laas/ kelimeleri  isimdir ve her ikisi de  “taş” demektir.

Arkaik Yunan dilinin etimolojisini yazmış olan Alman dilbilimci   J.B. Hofmann,  bu  ismin en eski biçiminin  /le-w/ sesi olduğunu belirtir. (bkz. J.B. Hofmann  Eski Yunan Dilinin Etimolojisi,  sayfa: 199).

Yunanca /lepas/ “çıplak kaya”demektir. Yani üzerinde ağaç ve ot olmayan  kaya demektir. (yunanca yazılışı: λέπας)

Yunanaca /lepeos/ “taşlık alan” demektir.   (yunanca yazılışı: Λεπαίος.  En sondaki /-asile  ⁄–os ⁄  eril isimlerin sonuna gelen ek’tir).

Alttaki  her  iki kelimedeki /lit/ hecesi “taş” demektir.

Paleolitik: “eski taş”   demektir

Neolitik :  “yeni taş” demektir.

Latince’de ise;  ⁄ lapis ⁄ “taş” demektir.

Yine Latince /lithium/ da “taş”   demektir, aynı kökten gelen bir kelimedir.

Yunancadaki taş isminin  akkuzatif çekimi  laos’tur.  Laos, «halk» demektir.

Çok garip ama taş  isminden  “halk” kelimesi türetilmiş. (biraz altta bunu  açıklıyoruz).

Yunan Attiki  dialektinde ise; sadece bir hecedir: “las”.

Özetleyelim:

Eski Yunanca /las/ ve /laos/ kelimeleri “halk” demektir aynı köktendir ve TAŞ  isminden türetilmiştir.

Latince’nin  bugünkü hali İtalyancadır, bu yüzden de İtalyanca “taş” /lapide/’dir.

İspanyolca Latin kökenli bir dildir, bu yüzden de  İspanyolca’daki karşılığı da  /lapida/’dır.

Baştaki /LA/ seslerine dikkat ediniz!

***   ***   ***

İnsanın insanlaşması  yani alet yapmaya başlaması  taşa şekil vermesi ve taşı oyması ile  başlamıştır.

Eski Yunanca   taş yontmak, işlemek ve bir şeye oyup şekil vermek   /KSE- /’dir.

 LA-KSE-O, «taş oymacılığı’dır«. Taşı işleme ve yontmadır.

Yunanca “taş ocağı’nın” adı da /latomia/’ dır. La+tomia.. (ana+tomia «anatomi» kelimesindeki ek’i almış).

 Ynanca  laikos (=λαϊκός) “halk, halkçı”  demektir. Laiklik kelimesinin kökü de burdan gelir. Türkler, Fransızca’dan almışlar.

 

Peki ama acaba neden TAŞ ile HALK  kelimeleri aynı köktendir?

 Şimdi de bunu açıklayalım..  NUH Tufanıyla başlayacağız.

NUH TUFANI 

Tarihte  ilk TUFAN  Gılgamış Destanı‘nda vardır.

Bu destan daha sonra  Tevrat’taki “NUH TUFANI” dır.

Yunan mitolojisindeki  tufanın ismi ise DEFKALİON’un başına gelen tufandır. Başka bir deyimle Yunan mitholojisindeki Nuh’un ismi DEFKALİON’dur.

Defkalion Tufanını Yunan mitolojisinden özetleyelim:

Tanrıların babası Zevs insanların kötüleştiğini görünce  hepsini cezalandırmaya karar vermiş. Korkunç bir tufan yaratıp hepsini boğmak istemiş. Ama Promitheas bu plandan oğlu Defkalion’u haberdar etmiş. Thessalia kralı olan oğluna bir gemi yapmasını  söylemiş. Oğul da babasının bu öğüdü  üzerine bir gemi yapmış. Tufan başlayınca  karısı Pirra  ile  bu gemiye binmiş.  Dokuz gün dokuz gece süren fırtına ve su baskınlarına  kahramanımızın gemisi dayanmış. Dokuz tam günden sonra sular ve fırtına dinmiş. Kahramanımız karısıyle birlikte bugünkü Parnasos Dağı’nın  tepesinde   bir yerde araklayan gemisinden inmiş. Karı koca kurtuldukları için tanrılara şükredip  adaklar adamışlar. Ve orada yaşamaya başlamışlar. Tanrılar da onların bu bağlılıklarını olumlu bulup  onlara bir istekleri olup olmadığını sormuşlar.

 Karı koca yalnızlıktan şikayet edince tanrılar onlara: kucağınızı taşla doldurun ve hiç arkanıza bakmadan taşları arkanıza atın demişler.  

Defkalion ve Pirra  aynen böyle yapmışlar.. Topladıkları taşları hiç arkalarına bakmadan  atmışlar. kucaklarındaki taşlar bitince arkalarına dönüp bakmışlar ki; ne görsünler:

Δευκαλιων και Πύρρα

 Kadının attığı taşlardan kız  çocukları, erkeğin  attığı taşlardan ise erkek çocukları  oluşmuş..

  kızlı-erkekli bir kalabalık arkalarından sel gibi geliyormuş…

İşte bu yüzden de taşlardan yaratılan  bu kalabalığa LAOS veya LAAS demişler.

Çağdaş Yunancada   halk,   LAOS’tur. (Yunanca yazılışı: λαός)

Çağdaş Yunancada   LEOFORİA “otobüs” demektir;  “halk  taşıt aracı” demektir. Baştaki LE hecesi taş anlamındadır. Artık  kalabalık  ve halk yığınları anlamındadır. (bkz. G. Babiniotis)

Laiklik kelimesinin  kökeni de yine aynı bu kelimedir. Halkçılık demektir. Bugünkü din ve devlet ilişkilerini birbirinden ayırma anlamı Fransızcadan etkilenmedir.

*******************

Ve artık LA , LAW, LAAWA halk anlamındadır.

Kürdcede   kadına  ve erkeğe hitap olan ve LO kelimelerinin de aynı  kökenden olduğuna hiç kuşkunuz olmasın!

Kürdce kadına hitaptır. bir melodinin şu sözlerini hatırlayınız!

«Lê lê yar, lê lê yar«…

Kürdce LO erkeğe hitaptır.

Kürdce LAW erkek çocuktur ve “güzel”, “ iyi” anlamına da gelir.

Laê min, pir law e.   

(Kırmancki (zazakî) oğlum:  lacê mi.

Kirmanckî Erkek çocuklar: lacî ⁄ lacekan )…

Kirmanckî lacek: “bir erkek çocuk” . (lac isminin eski biçimleri: lac <  laj < law olduğu apaçık belli . 3500 yıl önceki Girit Miken uygarlığının yazısında da tıpatıp aynı: law).

Kurmanci erkek çocuğu çağırma: lawo!

Kirmanckî: laco!

Kirmanckî delo: beş taşla oynanan oyun

(karşılaştırınız! Delêlê, delolo)

( İlginçtir, Kırmanci gibi, Eski Yunancada da “erkek çocuk” ve “güzel” kelimeleri  aynı kökten türetilmiştir).

—————————

Defkalion Tufanı ve  ve karısı Pirra ile  birlikte arkalarına taş atmaları ile ilgili  linkin GOOGLE’deki elektronik adresi:

 

https://www.google.gr/search?q=%CE%B4%CE%B5%CF%85%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%AF%CF%89%CE%BD&espv=2&biw=1280&bih=709&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=0ahUKEwj6r-iU2IjLAhXCtxoKHa2NCscQ_AUIBigB

 

 

********************

İKİNCİ BÖLÜM

 

(DEVAMINI BURAYA EKLEYECEĞİM)

 

           Ali Karduxos, 21 Şubat 2016-Atina

 

 

Advertisements

Φεβρουαρίου 21, 2016 - Posted by | bejenasi

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: