Alikarduxos's Blog

Bêjenasîya zimanê Kurdî

Kürdce MIR, MAR, MOR, MERD, MIROV vd aynı köktendir

mandrafora-3

 

צומח

 ÖZETTİR.

KÜRDCE MR kökünden

MR> MIR, MAR, MARD, MERD, MORDEM, MÊR, MERIV, MIROV,

MR>  MOR + gîya

Avesta’da    mar 1. ölüm 2. yılan

Hint Avrupa dillerinde MORTO  “ölümcül” demektir.

Bu bitkinin adı: Fransızca Mandragore; Yun Mandragōr-as (=μανδραγόρας)/

Kürdce: Mêr, Merd, mordem, mirov, meriv

Kürdce V farsçada M olur

Küredce V Farsçada B olur

ZIV-ISTAN   Farsça “zım-ıstan” olur.

SÊV Farsça “SİB” dir.

Kürdce erkek olan cinse NÊR denir. İnsanın erkeğine ise MÊR denir.

Mêr-ik

Mêreke xurt.

MIROV, mirın, mord(-em, -im), merd aynı kökten türemiş kelimelerdir ve hepsinin  ilk kökü MIR dır. Yani MAR(1) veya gömmek. Peş-mer-ge..

Eski Yunanca’da μορτός okunuşu: mort-os

 “ölümlü, fani” demektir… Βροτός <μροτος (mrot-).

Latincesi morior, “ölmek» demektir.

 Fransızca ölüm, ceset,  mort demektir. Aynı kökenden: mourir, mors, mort-is.

Yunanca Amvrotos “ölümsüz”.

Yunanca Amvrasia “tanrıların  gıdası ve  bazan da yiyeceği” anlamında kelime.

Türkçeye «adamotu» olarak çevrilen bitkidir. Türkçesi sadece çeviridir.

Fransızca  Mandragore, Yunancası  ise  Mandragōr-as’dır. Yunanca ANDRA erkek demektir.

 Kelimenin kökeni “mirov veya mordem+gîya” dır. Başka dillere de geçmiş

İng. man-drake,

Fr. mandragore.

Arnavutça madërgonë.

Alm. Mandrake, Mandragora, Mandragore

Almancaya çevirirsek “Menschenpflanze”.

Almanca Mensch “insan, adam” + pflanze “ot”.

 Kürdcemizdeki MAR ve MIR  tek heceli isimler hepsinin kökünü teşkil eder.

********************************

Kısa bir açıklama:

Tohumu sivri bir  ağaç parçasıyla “gömerler”. Ucu sivri bir ağaç parçasını toprağa batırırlar. Sonra çektiklerinde yılan deliği gibi  bir delik elde ederler. Tohumu oraya kor sonra da üstünü kapatırlar.

 Mer ve bêr kürdce bel aynıdır. Bêl toprağı açmak demektir. Kürek kemiğine  Kürdce bêrik denir.

Tohumu yere ölü gibi gömerler. Ölüyü gömer gibi gömerler. Ama baharda  canlanır yeşerir.

Yılan da böyle yapmıyor mu? yerde bir delik açıyor ve oraya giriyor . Ölüyor.. toprağın altındaki bu ölü yılan bir mevsim kaldıktan sonra baharda dışarı çıkıp    yeniden  canlanıyor. Sonra da ölü olan elbiselerini atarak yeni hayata başlıyor. (Jiyaneke Nû destpê dike. Bihar e).

Bu yüzden de Arapça  HAY yılandır. HAY canlı demektir. HAYAT demektir. Hayvan kelimeside burdan gelir. HEYBE kelimesi de burden gelir.

Görüldüğü gibi neolitik dönemin (toprağın  ilk ekilip biçilmesi döneminin  kelimesidir. Yılanın kutsallığı da burdan gelir. Toprağın altına bir mevsim girip sora topraktan çıkan her canlı kutseldır. Yılan gibi. buğday tohumu gibi. Şahmaran hikayesi de budur. Toprağın altından bazı mitolojilerde kadın çıkar bazılarında ise bir mevsim sonra erkek çıkar.  Yani dirilir.

 

Ali Karduxos 4 Kasım 2016-Atina.

NOT konu üzerine  ilk fırsatta daha açıklayıcı bilgi sunacağım.

(Alıntı yaparken kaynak belirtmemek hırsızlıktır).

 

Advertisements

Νοέμβριος 4, 2016 - Posted by | 1, bejenasi

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: