Alikarduxos's Blog

Bêjenasîya zimanê Kurdî

du, deh û bîst

bejenasi-fonu

Kürd kültürü  DA, DAR,  DAN ve NAN kültürüdür

Kürdce sayılar: 2, 10 ve 20

Yunanca İKİ sayısı DİO.

Yunanca 10 sayısı  DEKA.

Yunanca 20 sayısı İKOSİ (anlamı:  iki  defa on)

Jimara 2(du), bi zmane Almanîyan zwei e.

Jimara (10)deh bi Almanî zehn e.

Jimara bîst jî bi zmane Almanî  zwanzig e.

Almanca 2 rakkamı «zwei»  yazılır; çwai okunur.

Yani İKİ  RAKKAMINA Almanca  yumuşak bir Ç ile “çwai” derler.

10 rakkamına  Almanca yine yumuşak vir Ç ile “çehn” derler.

20 rakkamına da “çwançig” derler.

Alman WAHRİG sözlüğünde ZWEİ rakkamının  kökeninin  Hint-Avrupa dillerindeki *dui olduğu yazılıdır.  Bu kökenden geldiği kabul edilir. (WAHRİG SÖZLÜĞÜ sayfa 1722).

Almanca yirmi(20) ise;  iki kere on anlamına gelen zwanzig’dir. WAHRİG sözlüğünde iki  defa on anlamına geldiğini yazmış.  Aynen şöyle yazılı:  [“Zwei  Zehner “ < zwei+ …zig].

Öyleyse  Almanca yirmi derken aslında “iki defa  10” demiş oluyoruz.

LATİNCE 20 sayısı viginti.. Bu kelimenin kökü ise Latince  kelimelerin etimolojisi kitabında yazılı. WİKATİ  < *vikmt  < *dvidkmti (yine Almancadaki gibi iki kere on demektir).  >  duo decem.  Bu yüzden de Fransızcada vingt, İtalyancada venti,  İspanyolcada veinte, veintena. ( Kaynak: V.A. Koyvela, Latince’nin Etimolojisi  Sözlüğü sayfa:  886, 2002, Atina. Sözlüğün kapağı hemen altta).

Sanskritçe yani günümüzden 3000 sene önceki yazılı Hintçe’de dvi, 2(iki) demektir. vimsati 20(yirmi) demektir.  Avestada vistaiti. Latince viginti, Fransızca vingt, İngilizce  twenty vs.

 Önemli bir ayrıntı: Kürdcemizdeki deh veya des 10  rakkamının ismidir.

Bu kelime Kürdcemizdeki  en eski kelimelerden biridir.   Avcılık ve toplayıcılık döneminin  bir kelimesidir. Da, dayık, dıdım, dest ile aynı kökten bir  kelimedir. Sanskritçe daşa,  10(on)  anlamındadır. Fransızca dix, Latince decem,İngilizce ten.  Almanca zehn.

Yunanca daktilo parmak demektir. Kürdcedeki DA ve TILİ  kelimelerinin aynısıdır. Yazı makinasına da daktilo denir. Yunanca parmakla yazılan makina dendiği için.

 Çingeneler Hindistan kökenlidirler.

Bunların dilinde bir Yeque (bi Kurdî YEK)

Çingenece dui (bi Kurdî DU)

 Çingenece Pance (Bıi Kurdî PENC)

Çingenece Deque  veya  deş (Bi Kurdî DEH).

Çingenece  bis veya biş (bi Kurdî BİST).

 

Ali Karduxos, 9 Mayıs 2017-Atina.

Advertisements

Μαΐου 9, 2017 - Posted by | 1, bejenasi

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: