Alikarduxos's Blog

Bêjenasîya zimanê Kurdî

Kürdce MIRIN kelimesinin Etimolojisi üzerine

E T İ M O L O J İ

Kürd dilinde en eski köklerden biri MR köküdür.

MIR, MIR-IN, MIRAZ, MÎR, MÊR aynı köktendir.

 

amvrosıa detay

*****
MÊR U MIRIN

Yunanistan Eski Milli Eğitim Bakanı ve Atina Üniversitesi eski Dekanı Dilbilim Profesörü Sayın G. Babiniotis “ölümsüzlük” anlamındaki amvrosia kelimesini şöyle açıklamış.
(Bakınız fotoğraf, kitabın detayı).

Önce yunancadan olduğu gibi çeviri yapıyorum:

Amvrosia kelimesinin Yunanca yazılışı: αμβροσία. 1. Olimpos tanrılarına ölümsüzlük veren yiyecek. Amvrosia ve nektar (nektar tanrıların içeceği. Bugünki anlamı bal arısının, bal yapmak için çiçekten topladığı şirin öz.) 2. Metaforik olarak çok lezzetli yiyecek. Mesela: “-Ya bugün yediğimiz yemek ne kadar lezzetliydi tamı tamamına bir amvrosiyaydı”. 3.Deniz kenarında yetişen,ağır kokulu bir bitkinin adı (sonradan verilmiş bir isimdir).

ETİMOLOJİSİ:
Ölümsüz ve yıpranmaz anlamında. Brotos “ölümcül” + a-: ölümsüz. Brotos Yunanca sinonimi mortos “ölü”< *mr-tos < Hint Avrupa dillerindeki ortak kökeni *mer “ölmek”
Bakınız sanskritçe mr-tah “ölü, ölüm”. Latince mor-s “ölüm”. Mortus “ölü” . Fransızca mourir “ölmek”, İtalyanca morire. İngilizce murder “katletme, öldürme, cinayet”. Almanca Mord vd.

Çeviri bu kadar.

***
ALİ KARDUXOS’UN AÇIKLAMA ve YORUMU:

Baştaki (a-) sesi, aploitik kelimesinin başında rasladığımız olumsuzluk yapan ektir.

Örnek:
normal kelimesinin başına da gelir, a-normal.

ölüm kelimsesinin başına gelince de ölümsüz olur.

**
İlk kök MR.
MIR-IN, Kürdcemizdeki MR kökünden gelir.

MIR, MIR-IN, MÎR, MÊR aynı köktendir.

Merd, meriv, mirov, mêr, mêranî, mêrkuj, mêr kirin, mêrik, mêrxas, mirin, mirdar, mirar, mirdin, mirî, mîrav, mor(rengê binevşî), mordem, dara mord, vd. kelimeler türetilmiştir.

***

Kitabın detayında gördüğünüz ve mavi markadorla işaretlediğimiz
[ I.E. *mer ]’in anlamı:
[ İndo-Evropean Dillerinde ilk kök *mer ] demektir.

7 Ağustos 2017-Atina

Αύγουστος 7, 2017 Posted by | 1, bejenasi | Σχολιάστε

Buğday ve üzüm

Dün Hristiyan Ortodoks inancında metamorphosis denen  ayin günüydü.

Bu ayinde kilise ekmek ve üzüm için  evlogia yapar.

(Evlogia. Güzel söz demektir. insanlığa sunduğu nimetten dolayı dua ve saygı sözleridir ).

Yani dün buğday ve üzüm  kutsandı.

Papazın elinde buğday ve üzüm motivleri olan işlemeli  bir kumaş  parçası da vardı. üzüm ve buğdayı veren Allah’a şükredildi.

 

DSC05905

(Fotoğraf  Yunan devlet televizyonundan kardeşiniz Ali Karduxos tarafından çekildi).

 

 Ortodoks kilisesinde papazın lokma olarak dağıttığı  ekmeğe ARTOS  denir.

Kürdcemizdeki ARD “un” ile aynı köktendir.

Hristiyanlığın en önemli dualarından biri  Pater İmon dur.

Bur dua yine  ekmekle ilgilidir.

Bakınız!

Mattaya göre BAB 6, 9’dan 12 de dahil olan bölüm.

Hristiyanlığın en temel duası.

Yunanca Adı: Pater İmon: BABAMIZ.

KÜRDCESİ

‘Bavê meyi ezmanan!

 Bıla Navê Te bê Piroz kırın.

 10 Serweriya te bê, Mîna li ezmanan, bila li erdê jî xwestina te bê cîh.

11 Nanê meyî rojane, îroj bidî me.

 12 Deynên me efû bikî, çawa ku emjî deyndarên xwe efû dikin,

13 Û me nexe ceribandinên dijwar, lê belê me ji yê xirab (Îblis) xilas bike.

ji ber ku quwet, serwerî û mezintî heta abadîn, yên te ne. Amîn.’

1922 İncilinde  arap harfleyle Kürdce yazılışı da şöyle: bakınız sayfanın detayı  altı kırmızı ile çizilen bölüm:

 

pater ımon

«Êdî hun wuha nimej bikin» diye başlıyor.»Ya bave me yî ku ezmanan, Nave Te pakij bibe….» 

 

Ali Karduxos 7 Ağustos 2017-Atina

 

Αύγουστος 7, 2017 Posted by | 1, değişik / curbecur | Σχολιάστε